نویسنده: احمد دیناری؛ مشاور و تسهیل گر سرمایه گذاری و تأمین مالی گردشگری

با دعوت هیأت مدیره جامعه ی حرفه ای اقامتگاه های بومگردی ایران که تشکلی پویا و فعال است، کارگاه آموزشی 90 دقیقه ای و آنلاین با عنوان؛ توسعه فیزیکی اقامتگاه های بومگردی در ایران؛ بایدها و نبایدها، با سخنرانی آموزشی من در روز چهارشنبه 29 مرداد 1404 از طریق پلتفرم گوگل میت برای بهره برداران و مدیران اقامتگاه های بومگردی اقصی نقاط کشور برگزار شد.

در ابتدای وبینار تاکید کردم؛ آموزش های ضمن خدمت، باعث رشد فردی و ارتقاء توانمندیها و آگاهی فعالان گردشگری می شود و توقف آن یعنی حرکت در مسیری پر تلاطم و تاریک و در نتیجه ضرر و زیان های پیدا و پنهان متعدد در کسب و کار.

من معتقدم سرمایه گذار و یا مدیر توسعه یافته است که می تواند باعث رشد و تعالی یک اقامتگاه بومگردی شود و در معرض آموزش های کاربردی قرار گرفتن و مهارت افزایی، یکی از نشانه های بارز  توسعه یافتگی در بازار بزرگ و پر از ظرافت گردشگری است و آگاهی دقیق و عمیق از آخرین رویه های اجرایی، قانونی، ملاحظات و باید و نبایدهای مربوط به هراقدام جدید ولو توسعه فیزیکی و کالبدی در یک اقامتگاه، موفقیت آن را تضمین خواهد کرد.

در این ارتباط یکی از مباحث مهمی که این روزها بیشتر مورد توجه برخی سرمایه گذاران و بهره برداران اقامتگاه های بومگردی قرار گرفته و با اهداف مختلفی نیز صورت می پذیرد، توسعه کالبدی یا فیزیکی این قبیل تأسیسات گردشگری است که برخی از این اهداف عبارتند از :

• تأمین فضاهای خدماتی مورد نیاز با توجه به استقبال گردشگران و کمبود فضا (مثل اتاق، فضاهای پذیرایی، فضاهای مکمل و …)
• ایجاد فضاهای خاص با خدمات خاص برای میهمانان خاص، با نرخ ویژه با هدف درآمدزایی و پوشش بخش خاصی از بازار

حال چنانچه توسعه ی یاد شده، هوشمندانه و براساس طرح و برنامه ی مشخص و پس از کسب مشاوره های تخصصی ، تهیه طرح های توجیهی و تحلیل ها و ارزیابی های فنی، مالی و اقتصادی لازم و تأمین منابع کافی مالی و البته شرایط مساعد بازار صورت پذیرد، اقدامی قابل قبول و حرفه ای است و توصیه نیز می گردد و در غیر اینصورت به هیچ وجه توصیه نشده و اجرای آن قطعاً همراه با ضرر و زیان های مالی جبران ناپذیری خواهد بود.

به طور مثال چنانچه سرمایه گذاری قصد داشته باشد برای بخش توسعه ی اقامتگاه بومگردی خود از تسهیلات و منابع بانکی بهره ببرد، باید بداند که براساس رویه های اجرایی جاری در حوزه ی گردشگری کشور:

• اخذ مجوزهای لازم همچون موافقت اصولی و مجوز ایجاد برای بخش توسعه، الزامی است و در حال حاضر انجام آن از طریق مراجعه به درگاه ملی مجوزها و سپس سامانه تخصصی وزارت گردشگری (سما) میسر است که البته برای واحدهای تبدیلی مشکلاتی فرایندی در این سامانه وجود دارد که باید توسط واحدهای ذیربط در وزارت فوق رفع گردد.
• افزایش زیربنا در داخل مساحت عرصه ی موجود یک اقامتگاه (در سطح و ارتفاع ) و همچنین در اراضی همجوار اقامتگاههای بومگردی ، توسعه محسوب شده و مستلزم اخذ مجوزهای لازم است.
• توسعه یک اقامتگاه بومگردی در حال فعالیت به مثابه ورود به فاز دوم یک پروژه است و چنانچه قبلاً نیز اشاره شد در جهت جلوگیری از ضرور و زیان های احتمالی، باید در این ارتباط با حساب و کتاب و هوشمندانه عمل کرد.
• تشکیل پرونده تسهیلاتی برای بخش توسعه اقامتگاههای بومگردی مستلزم اخذ مجوزهای فوق و طی فرایندهای سرمایه گذاری مورد اشاره است و آگاهی از این فرایندها و رویه ها به پیشبرد اهداف سرمایه گذاران و بهره برداران اقامتگاه های بومگردی کمک شایانی می کند .
• ضمن این که هر گونه توسعه فیزیکی یا کالبدی در اقامتگاه های بومگردی باید همراه با توجه به ویژگی های جغرافیایی ، آب و هوایی و معماری منطقه مربوطه باشد و منجر به جراحی های ناخوشایند و نازیبا در این تأسیسات گردشگری بوم محور نگردد . چرا که این اقامتگاه ها نماد معرفی فرهنگ بومی و معرفی و ظرفیت های ویژه ی محورها و مقاصد گردشگری محسوب می شوند. لذا توجه به پایداری آنها، نوعی مسئولیت اجتماعی است که نباید از آن غافل شد.
• تسهیلات چه در بخش توسعه و چه برای تکمیل و راه اندازی یک اقامتگاه بومگردی ، اشتغال محور است و سرمایه گذار باید به ازای تسهیلات دریافتی نسبت به استخدام نیروی انسانی بر اساس قانون کار و بیمه و ایجاد اشتغال پایدار در مجموعه اقدام کند و این موضوع در نظارت های پسینی، توسط بانک های عامل و دستگاه های متولی مدنظر قرار می گیرد.
• در پروژه های احداثی متقاضی توسعه فیزیکی و اخذ تسهیلات، برخورداری پروژه از حداقل 70 درصد پیشرفت فیزیکی الزامی است و برای بخش توسعه نیز معمولاً اقامتگاه در حال فعالیت به عنوان پیشرفت فیزیکی قابل قبول ملاک عمل قرار می گیرد.

در خاتمه نیز خاطر نشان می گردد؛ براساس تمهیدات حوزه ی صنایع دستی و هنرهای سنتی  وزارت گردشگری ، هر ساله از محل تسهیلات موضوع بند الف تبصره 18 قانون بودجه ، منابعی جهت حمایت از اقامتگاه های بومگردی که اقدام به ایجاد فروشگاه ها و محل عرضه ی صنایع دستی و هنرهای سنتی می کنند، در نظر گرفته شده که فرصتی مغتنم برای سرمایه گذاران و بهره برداران اینگونه تأسیسات گردشگری است .

بهره مندی از منابع بانکی ویژه ادارات کل کار ، تعاون و رفاه اجتماعی در استان ها ، بنیادهای برکت ، علوی و تسهیلات حوزه انرژی های تجدید پذیر (پنل های خورشیدی) نیز فرصت هایی هستند که بهره مندی از آنها مستلزم پی گیری ، آگاهی از رویه های اجرایی مربوطه و ارتباط مؤثر و مستمر با سازمان ها و واحدهای ذیربط می باشد .

نویسنده: احمد دیناری؛ مشاور و تسهیل گر سرمایه گذاری و تأمین مالی گردشگری

6 شهریور 1404

«استفاده از این مطلب در صورت ذکر منبع مجاز است»